อาหารสายยางสำหรับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังสำหรับผู้ป่วย โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) การได้รับสารอาหารทางสายยางมีความพิเศษกว่าผู้ป่วยทั่วไปครับ เพราะระบบการหายใจของเขาสัมพันธ์โดยตรงกับสิ่งที่เขากินเข้าไป โดยเฉพาะ "คาร์โบไฮเดรต" ที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
แนวทางการจัดอาหารทางสายยางที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยโรคปอดครับ:
1. ลดคาร์โบไฮเดรต เพิ่มไขมันดี (หัวใจสำคัญ)
เมื่อร่างกายย่อยคาร์โบไฮเดรต (แป้ง/น้ำตาล) จะเกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2 ) ออกมามาก ซึ่งผู้ป่วยโรคปอดมีปัญหาในการขับก๊าซนี้ทิ้งอยู่แล้ว ทำให้เหนื่อยหอบง่ายขึ้น
สูตรอาหาร: ควรเลือกสูตรที่มี ไขมันสูงขึ้น (High Fat) และ คาร์โบไฮเดรตต่ำลง (Low Carb) เพื่อลดภาระการทำงานของปอด
ไขมันดี: เลือกใช้น้ำมันรำข้าว น้ำมันมะกอก หรือน้ำมันที่มีโอเมก้า 3 เพื่อช่วยลดการอักเสบในระบบทางเดินหายใจ
2. สารอาหารต้อง "เข้มข้น" (High Calorie)
ผู้ป่วย COPD มักใช้พลังงานในการหายใจมากกว่าคนปกติถึง 10 เท่า ทำให้ร่างกายซูบผอมง่าย (Pulmonary Cachexia)
ความเข้มข้น: หากผู้ป่วยรับปริมาณน้ำได้จำกัด ควรปรับอาหารให้มีความเข้มข้นสูง (เช่น 1.2 - 1.5 kcal/ml) เพื่อให้ได้พลังงานเพียงพอโดยไม่ต้องให้น้ำในปริมาณที่มากเกินไปจนเหนื่อย
3. โปรตีนต้องถึง
เพื่อป้องกันกล้ามเนื้อที่ใช้ในการหายใจ (เช่น กะบังลม) ฝ่อลีบ
ปริมาณ: ควรได้รับโปรตีนคุณภาพดี (ไข่ขาว, เนื้อปลาปั่นละเอียด) อย่างเพียงพอเพื่อซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอและเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อทรวงอก
4. เทคนิคการให้เพื่อลดอาการหอบ
แบ่งมื้อย่อย: ให้ครั้งละน้อยๆ แต่บ่อยมื้อ (เช่น 5-6 มื้อ) เพื่อไม่ให้กระเพาะขยายตัวไปกดกะบังลม ทำให้ผู้ป่วยหายใจลำบากหลังทานเสร็จ
ความเร็ว: ปล่อยให้อาหารไหลช้าๆ เพราะการได้รับสารอาหารเร็วเกินไปอาจทำให้หัวใจทำงานหนักและหอบเหนื่อยได้
สรุป: สูตรอาหารที่แนะนำ vs ที่ควรหลีกเลี่ยง
ควรเน้น ✅ ควรเลี่ยง ❌
ไขมันดี (น้ำมันรำข้าว, น้ำมันปลา) แป้งและน้ำตาลปริมาณมาก
อาหารเข้มข้น พลังงานสูง อาหารปริมาณมากแต่พลังงานต่ำ
โปรตีนคุณภาพสูง (ไข่ขาว) อาหารที่ทำให้เกิดก๊าซในท้อง
⚠️ ข้อควรระวังพิเศษ
หากระหว่างให้อาหาร ผู้ป่วยเริ่มมีอาการ หายใจเร็วขึ้น หอบเหนื่อย หรือริมฝีปากเริ่มคล้ำ ให้หยุดให้อาหารทันที และตรวจสอบว่าท้องอืดไปดันกะบังลมหรือไม่ หรือมีการสำลักเกิดขึ้นหรือไม่
